Stand van zaken

Op dit moment (April 2007) heeft de Vlaamse regering de conceptnota van minister Vandenbroucke goedgekeurd. Een conceptnota is nog geen decreet. Het decretale werk zou in 2007 en 2008 gebeuren, zodat het leerzorgkader op 1/9/2009 van start kan gaan. Zie ook "Toekomst".

Hieronder proberen we een beeld te geven van de huidige situatie van de voorstellen die rond leerzorg op tafel liggen. Let op: het betreft hier voorstellen, we kunnen dus zeker niet spreken over regelgeving, beslissingen of vaststaande regels.

Huidige visie

Typologie - clusters

De typologie in 8 types wordt verlaten. ze wordt vervangen door 4 clusters. Een cluster groepeert een aantal problemen of beperkingen die een zeker verband hebben of kunnen hebben met elkaar.

De 4 clusters zijn:

Cluster 1: Geen stoornissen

Hierin zitten de meeste leerlingen. Ze hebben geen specifieke vorm van probleem. Als ze extra noden hebben, komt dit vooral uit de omgeving (bv. een echtscheiding). Ook leerlingen met hoogbegaafdheid kunnen, als de hoogbegaafdheid problemen veroorzaakt, extra zorg krijgen binnen deze cluster.

Cluster 2: Leerstoornissen

We vinden hier leerlingen met in min of meerdere mate een vastgestelde leerstoornis zoals dislexie, discalculie, NLD, dispraxie enz. Ook leerlingen met een lichte mentale beperking situeren zich in deze groep. Naar types toe kan men de type 1 en 8 in deze cluster situeren.

Cluster 3: Functiebeperkingen

Hier vinden we leerlingen met een motorisch, visueel, auditief of mentaal probleem terug. Ook de kinderen met een meervoudige handicap zullen in deze cluster thuishoren. We herkennen dus de types 4, 6, 7 en 2.

Cluster 4: Beperking in de sociale interactie

De groei van de groep leerlingen met een diagnose ASS (Autisme Spectrum stoornis) en ADHD of ADD (Attention Deficit and Hyperactivity Disorder) leidt tot het bestaan van deze 4de, specifieke cluster, waar ook de leerlingen met een type 3 oriëntiering een plaats vinden.

Leerzorgniveaus

De nieuwe structuur onderscheidt ook 4 niveaus van leerzorg. Dit geeft gradaties aan waarin specifieke zorg nodig is. Het spreekt voor zich dat hiertegenover ook middelen staan, alsook toegang tot specifieke instellingen.

Leerzorgniveau 1

Op dit leerzorgniveau krijgen de leerlingen de basiszorg van de school. Ze volgen het gewone curriculum, en er kan gedifferentiëerd gewerkt worden. Waar nodig kan ook gecompenseerd worden. Een voorbeeld van compensatie is dat leerlingen met een bepaalde leerstoornis meer tijd krijgen dan anderen.

Klik hier voor meer details

Leerzorgniveau 2

Op dit niveau kan gedispenseerd worden. Dat betekent dat de leerling een bepaald lesdomein kan laten vallen, met instemming van de klassenraad, als de betrokken materie voor deze leerling onoverkomelijke problemen stelt door zijn stoornis, probleem of beperking. Belangrijk hierbij is de transparantie: ook medeleerlingen moeten weten welke maatregelen genomen werden voor welke leerling.
Deze leerlingen krijgen toch de gangbare certificering (diploma, getuigschrift).

Klik hier voor meer details

Leerzorgniveau 3

Bij deze leerlingen worden de problemen dermate uitgesproken, dat het gewone curriculum, zelfs met dispensatie, niet realistisch is. Daarom wordt voor deze leerlingen een individueel curriculum uitgewerkt in een individueel handelingsplan. Dit plan geeft aan hoe, en naar welke doelen met dit kind gewerkt zal worden. In principe zal voor deze leerlingen geen gangbare certificering van toepassing zijn. Ze krijgen wel alternatieve certificering in functie van de behaalde competenties.

Klik hier voor meer details

Leerzorgniveau 4

Op dit niveau is de complexiteit van de problemen bij de leerling dermate groot dat een bredere aanpak nodig is. Vaak komen ook andere domeinen dan onderwijs aan bod, zoals welzijn of medische problemen. Principieel wordt op vergelijkbare manier gewerkt als op leerzorgniveau 3, maar de nood aan ondersteuning is groter en meer divers van aard.

Klik hier voor meer details

Leerzorgniveau 5

Dit is niet langer een gradatie in de zorgnood, maar groepeert ht partieel onderwijs, specifiek in medische context (ziekenhuisonderwijs, zeepreventorium).

Klik hier voor meer details

De matrix

Door de clusters te combineren met de leerzorgniveaus krijgt men de matrix.

De inschaling

De inschaling, zowel naar cluster als naar leerzorgniveau, gebeurt door het CLB, in overleg met de ouders en de betrokken school. Dit is vergelijkbaar met de huidige rol die het CLB speelt bij het attesteren van een bepaald type.

De schoolkeuze

Op leerzorgniveau 1 en 2 gaat de leerling naar een gewone school. De school kan geen een mogelijk probleem van het kind niet inroepen om een leerling niet in te schrijven. (Er blijven natuurlijk wel leeftijdsvoorwaarden, en een leerling die als sanctie van de school gestuurd is, kan ook niet zo maar weer ingeschreven worden).

Op leerzorgniveau 3 kunnen de ouders en de leerling steeds kiezen voor een aparte setting in het buitengewoon onderwijs. Een gewone school kan echter ook steeds deze leerlingen opnemen. Afhankelijk van de cluster en het type probleem, zal vanaf een bepaalde datum (tussen 2009 en 2016), deze inschrijving in een gewone school een recht worden: Vanaf dat moment kan een kind ook in een gewone school terecht. Enkel objectieve concentratiecriteria (hoeveel leerlingen met zon' probleem zijn er al in die school?) kunnen nog ingeroepen worden.

Op leerzorgniveau 4 gaan de leerlingen principieel naar het buitengewoon onderwijs. Als een gewone school bereid gevonden wordt om deze leerlingen op te nemen, dan zal dat steeds mogelijk blijven.

Leerzorgniveau 5 is specifiek voor bepaalde medische instellingen, zoals het zeepreventorium in Den Haan of de scholen verbonden aan de universitaire ziekenhuizen.