Basisprincipes en uitgangspunten

In dit memorandum vertrekken we vanuit de volgende basisprincipes:

Het streven naar inclusie betreft alle domeinen van het maatschappelijk leven en beperkt zich dus niet tot onderwijs als maatschappelijk domein. Onderwijs heeft op dit vlak evenwel een belangrijke voortrekkersrol te vervullen: inclusief onderwijs kan de motor zijn voor het bewerkstelligen van een meer inclusieve samenleving.

Elk kind heeft recht op kwaliteitsvol onderwijs, gericht op een optimale persoonlijkheidsontwikkeling, en dit, ongeacht de eigen mogelijkheden en beperkingen, de onderwijsstructuur, de onderwijsvorm of het onderwijsniveau waarin het zich bevindt.

Inclusief onderwijs is een onderwijsvernieuwingsproces: het gaat uit van een visie op maatschappij en onderwijs. Het is tevens een continu proces - dat in bepaalde scholen al bezig is – waarbij de focus gericht is op hoe1 het onderwijs moet aangepast worden om tegemoet te komen aan de noden van ieder kind, en wat nodig is om dit te bestendigen en verder te ontwikkelen. Hierbij is ook de bijdrage vanuit welzijn van belang. Inclusief onderwijs is in die zin een passend antwoord op de bewustwording van de toenemende diversiteit in het onderwijs en een middel voor het realiseren van optimale leer- en ontwikkelingskansen voor elke leerling.

Inclusief onderwijs betreft het recht op een gelijkwaardige keuze voor een zinvol curriculum voor elk kind/jongere met specifieke onderwijsbehoeften binnen de contouren van iedere school. Dit betekent geenszins een stellingname tegen de keuze die andere ouders vanuit hun verantwoordelijkheid willen maken voor buitengewoon onderwijs. Het houdt evenmin een depreciatie in van het buitengewoon onderwijs als onderwijsvorm.

De opportuniteit of wenselijkheid van inclusief onderwijs wordt niet meer in vraag gesteld. De focus is gericht op de hefbomen en hinderpalen bij de realisatie en implementatie van inclusief onderwijs, en dit gekaderd in een ruimere visie op kwaliteitsvol onderwijs, waarbij het welzijnsperspectief evenzeer aan bod komt. Het gaat in essentie over “anders werken”, in zekere mate ook over “meer middelen en mogelijkheden”.